هر گیاه برای رشد و باروری به خاک مرغوب به عنوان منبع تامین مواد غذایی نیاز دارد. البته انواع خاکها از نظر غنای مواد غذایی و امکان دسترسی به آن برای گیاه متفاوت هستند. خاکهایی که مواد غذایی بیشتری دارند میتوانند گیاهان سالمتر و پرمحصولتری تولید کنند. اما گاهی با وجود اینکه در خاک املاح و مواد معدنی مورد نیاز کافی وجود دارد، در گیاه کمبود عناصر به شدت دیده میشود. بنابراین میتوان این کمبود عناصر را به دلیل عدم دسترسی گیاه به مواد معدنی و عناصر موجود در خاک دانست تا کمبود مواد معدنی و املاح در خاک…!
یکی از مواد کودی افزودنی به خاک که بدون ایجاد آلودگی در خاک و ایجاد شوری در آن میتواند به طور محسوسی امکان دسترسی گیاه به مواد مغذی را افزایش دهد، کود اسید هیومیک است.
• خواص اسید هیومیک
جذب عناصر مغذی به واسطه اسید هیومیک:
و اسیدهای هیومیک به طور طبیعی اکسید میشوند که به آنها یک بار منفی خالص میدهد. بنابراین، یونهای مثبت به سمت این مولکولهای بزرگ جذب شده و به آن ها متصل میشوند. این ظرفیت تبادل کاتیونی یک ویژگی منحصر به فرد و بسیار مفید اسیدهای هیومیک است و بسیاری از مواد مغذی مورد نیاز گیاهان مانند منیزیم، کلسیم، آهن و سایر مواد معدنی کمیاب که دارای بار مثبت هستند، در حضور اسیدهای هیومیک، از خاک جدا و در دسترس ریشه قرار میگیرند. بنابراین مهم ترین ویژگی اسیدهای هیومیک توانایی آنها در اتصال به یون ها، اکسیدها و هیدروکسیدهای نامحلول فلزات و آزادسازی آهسته و پیوسته آنها در گیاه است.
بهبود اکوسیستم ریشه و میکرو ارگانیسمهای خاک
هیومیک اسید رشد میکروارگانیسمهای مفید خاک را تحریک میکند، این میکروارگانیسمها به تجزیه مواد آلی و آزادسازی مواد مغذی کمک نموده و حاصلخیزی خاک را افزایش میدهند. آنها همچنین باعث بهبود ساختار خاک میشوند و آن را متخلخلتر میکنند و امکان رشد بهتر ریشه را فراهم مینمایند.
تاثیر کود هیومیک اسید بر روی ساختار فیزیکی خاک
- اسیدهای هیومیک سبب بهبود ساختار خاک از طریق جلوگیری از هدر رفت زیاد آب و مواد مغذی و افزایش هوادهی خاک میشود.
- اسید هیومیک با افزایش قابلیت چسبندگی کلوئیدها از ترک خوردگی خاک، ایجاد روان آب های سطحی و فرسایش خاک جلوگیری می-کند.
- اسید هیومیک به سست شدن و خرد شدن خاک و در نتیجه افزایش هوادهی خاک کمک میکند.
- اسید هیومیک ظرفیت نگهداری آب در خاک را افزایش میدهد و در نتیجه سبب افزایش مقاومت خاک در برابر خشکسالی میشود.
- اسید هیومیک رنگ خاک را تیره میکند و در نتیجه به جذب انرژی خورشید کمک میکند.
با توجه به آنچه گفته شد، میتوان به تاثیر مثبت استفاده از هیومیک اسید در کشاورزی پی برد. کود هیومیک اسید باعث احیای خاک و کاهش نیاز به کودهای شیمیایی شده به سلامت محیط زیست زمینهای کشاورزی، پیشگیری از شوری و سمی شدن خاک و سلامت غذایی کمک شایانی میکند. در زراعتهایی که از کود هیومیک اسید استفاده میشود ضمن اینکه میزان مصرف آب کاهش مییابد، گیاهان سبزتر و پر محصولتری نیز بدست میآید.
در سالهای اخیر با توجه به آسیبهایی که کشاورزان ما در زمینه صادرات محصولات کشاورزی به واسطه باقی مانده سموم و کودهای کشاورزی علیالخصوص در صیفیجات صادراتی متقبل شدهاند میتوان استفاده از کود هیومیک اسید را یکی از گزینههای مناسب برای رفع این مشکل بشمار آورد. کود هیومیک اسید، نیاز استفاده از کودهای شیمیایی را بواسطه تامین نیاز گیاه از عناصر طبیعی خاک و در دسترس قرار گرفتن آنها کمتر میکندو آلودگی کمتری هم در خاک بر جای میماند. و از سوی دیگر بواسطه متابولیسم فعال و سالم گیاه، دفع بقایای سموم هم بهتر انجام خواهد شد و محصول بدست آمده بدون نگرانی قابلیت صادرات را بدست خواهد آورد.
• انواع کودهای هیومیک
کود هیومیک اسید به شکل هیومیک اسید پودری ، هیومیک اسید گرانوله و هیومیک اسید مایع به بازار عرضه میشود که هر کدام با ترکیبات متفاوتی فرآوری میشوند.
اسید هیومیک پودری
اسید هیومیک پودری یک نوع کود آلی است که از مواد گیاهی تولید میشود. این کود با فرآوری اسید هیومیک از لجن، بقایای گیاهی و مواد آلی دیگر بدست میآید.
کود هیومیک اسید پودری یک کود کاملا محلول در آب است و برای استفاده، در آب آبیاری حل شده و به کار میرود.
کود اسید هیومیک مایع
کود هیومیک اسید مایع که شامل مواد حاصل از تجزیه ضایعات گیاهی و حیوانی در خاک میباشد و شامل هیومیک اسید، فولویک اسید و پتاسیم میباشد.
کود اسید هیومیک مایع، به راحتی درآب آبیاری حل شده به همراه آب وارد بستر خاک شده در دسترس گیاه قرار میگیرد.
کود اسید هیومیک گرانوله
کود اسید هیومیک گرانوله حاوی مواد آلی، هیومیک اسید، فولیک اسید است. این کود آهسته رهش بوده و برای کاربرد پیشکشت و چالکود استفاده میشود و در طول فصل به آرامی جذب خاک میشود.
کود اسید هیومیک گرانوله قابلیت انحلال در آب ندارد. این کود به آرامی تجزیه شده و مناسب چالکود و خاک کاربرد است. به طوری که کاربرد اسید هیومیک گرانوله در ابتدای فصل نیاز گیاه را تا انتهای فصل تامین میکند.
نکته:
با وجود تمام خواص و تاثیرات مثبتی که مصرف کود هیومیک اسید دارد اما نمیتوان محدودیتی برای مصرف آن قائل نشد زیرا بعضی گیاهان مثل سیب زمینی و بعضی از کاکتوسها نسبت به مصرف هیومیک اسید حساسیت نشان میدهند بنابراین در هنگام مصرف کود هیومیک اسید به نوع خاک و نیاز غذایی گیاه دقت نمایید.