هیومیک اسید عنصر غذایی نیست؛ برای همین مثل آهن یا منیزیم نشانه اختصاصی روی برگ نمی گذارد. نیتروژن آلی آن هم فقط ۰/۵ درصد است، پس آن را منبع ازت حساب نکنید. آنچه در مزرعه دیده می شود نشانه کم شدن ماده آلی و ضعف ساختمان خاک است؛ دقیقا همان جایی که این کود به کار می آید. این ضعف اول خودش را در خاک و ریشه نشان می دهد و بعد به اندام هوایی می رسد.
نشانه ها در خاک
- بعد از هر آبیاری یا بارندگی، سطح خاک سله می بندد و لایه ای سفت می سازد که جوانه زیر آن گیر می کند.
- خاک کلوخه و سفت می شود؛ بیل و کولتیواتور به سختی در آن فرو می رود.
- در زمین سنگین آب نفوذ نمی کند و روی سطح می ماند. در زمین شنی برعکس، آب و کود به سرعت از دسترس ریشه بیرون می روند.
- رنگ خاک روشن و بی جان است، بقایای گیاهی دیده نمی شود و کرم خاکی کم شده است.
- در اراضی شور، سفیدک نمک روی سطح و لبه کرت ها می نشیند.
نشانه ها روی گیاه
- ریشه: کوتاه، کم انشعاب و سطحی می ماند. ریشه مویین کم است و گیاه با کوچک ترین تاخیر در آبیاری پژمرده می شود.
- رشد کلی: با وجود کوددهی منظم، رشد کند است و در باغ شاخه سال جاری کوتاه می ماند.
- برگ های پیر: زردی یکنواخت و ریزش زودهنگام برگ های پایینی. این حالت از کم بودن ازت قابل جذب خبر می دهد؛ ازت در گیاه متحرک است و از برگ پیر به برگ جوان منتقل می شود.
- میوه: ریز می ماند، درشتی آن روی یک درخت یکدست نیست و گیاه در تابستان به تنش گرما و خشکی حساس تر است.
سه کلروزی که مدام با هم اشتباه گرفته می شوند
در خاک آهکی چند عنصر می توانند زردی بدهند، اما الگوی هرکدام فرق دارد. پیش از هر تصمیمی این سه را از هم جدا کنید.
- آهن: زردی بین رگبرگ ها، روی نورس ترین برگ های نوک شاخه. رگبرگ ها سبز و باریک می مانند و مرز زرد و سبز تیز است. اگر شدت بگیرد، برگ جوان کاغذی و سفید می شود.
- روی: نشانه اش برگ ریز، میان گره کوتاه و سرشاخه رزت شده است، همراه با زردی روشن بین رگبرگ ها روی برگ های جوان تا میانی. اگر برگ ها ریز و دسته ای شده اند، پای روی در میان است، نه آهن.
- منگنز: کلروز محوتر و لکه دار است و بیشتر روی برگ های میانی دیده می شود. دور رگبرگ ها نوار سبز پهن تری می ماند و مرز زرد و سبز، برخلاف آهن، تیز نیست.
در هر سه حالت ممکن است عنصر در خاک موجود باشد، ولی pH بالا آن را تثبیت کرده و از دسترس ریشه بیرون برده باشد. جبران خود کمبود کار کودهای ریزمغذی است و از هیومیک اسید انتظارش را نداشته باشید. تشخیص قطعی هم با آزمون خاک و آنالیز برگ به دست می آید، نه با نگاه کردن به برگ.
در کدام شرایط شدیدتر است
- باغ های قدیمی پسته، انگور و مرکبات روی خاک آهکی که سال هاست کود دامی نگرفته اند.
- گلخانه هایی که پشت سر هم یک محصول در آن ها کشت شده و بستر خسته است.
- زمین های زراعی که بقایای گیاهی از آن ها خارج یا سوزانده می شود و چیزی جای آن را نمی گیرد.
- خاک های سبک و شنی که هم ماده آلی کمی دارند و هم آب و کود در آن ها بند نمی شود.
