یک نکته را از ابتدا روشن کنید: هیومیک اسید عنصر غذایی نیست. پس «کمبود» آن هم مثل کمبود آهن یا روی، علامت اختصاصی روی برگ نمی گذارد. هیچ کدام از نشانه های زیر به تنهایی تشخیص قطعی نیست؛ اینها قرینه اند و در کنار هم نشان می دهند ماده آلی و ساختمان خاک شما افت کرده است.
- گیاه به کودی که داده اید جواب نمی دهد. کود مصرف شده، اما رشد و رنگ تکان نخورده است؛ یعنی بخشی از عنصر در خاک تثبیت شده و به ریشه نرسیده.
- سله بستن و ترک خوردن سطح خاک بعد از آبیاری. آب کند نفوذ می کند و روی سطح راه می افتد.
- کلوخ سفت و رنگ روشن خاک. خاک وقتی خشک می شود کلوخ می بندد و رنگش کنار خاک های غنی از ماده آلی پریده به نظر می رسد.
- ریشه سطحی و کم انشعاب. پای درخت را که می شکافید، ریشه موئین کم است و گیاه با کوچک ترین تاخیر در آبیاری پژمرده می شود.
- سبز شدن لکه لکه در مزرعه. بستری که سله می بندد، جوانه زنی یکنواخت و همزمان نمی دهد.
- سوختگی حاشیه برگ های پیر در اراضی شور. نمک در ناحیه ریشه جمع شده است و خاکی که ماده آلی ندارد، توان بافری کمتری برای مهار آن دارد.
- رشد کند و برگ های کوچک. این یکی کاملا غیراختصاصی است و ده ها علت دیگر هم دارد؛ فقط در کنار موارد بالا معنا پیدا می کند.
یک هشدار مهم. زردی بین رگبرگ ها روی برگ های جوان، نشانه اختصاصی کمبود آهن یا روی است، نه کمبود ماده آلی. در خاک های آهکی با pH بالا این کمبود بسیار شایع است. هیومیک اسید فقط ماندگاری و جذب آهن و روی را بهتر می کند و جانشین کود آهن کلاته نمی شود. اگر برگ های جوان شما زرد با رگبرگ سبز است، در کنار این محصول یک منبع آهن هم بدهید؛ در خاک آهکی سراغ کلاتی بروید که برای همین شرایط ساخته شده است، یعنی Fe-EDDHA و نه Fe-EDTA. گزینه ها را در دسته کودهای ریزمغذی (میکرو) ببینید.
پیش از هر تصمیمی آزمون خاک بگیرید؛ دست کم ماده آلی، pH، EC (شوری) و درصد آهک. اگر گرفتاری زمین شما زهکشی، شوری یا کمبود یک عنصر مشخص باشد، مصرف مکرر این کود آن را حل نمی کند. این نشانه ها کجا زودتر و شدیدتر پیدا می شوند؟ در خاک های آهکی و شور، بافت های سبک و شنی، باغات قدیمی با آبیاری غرقابی، گلخانه های چندساله و زمین هایی که سال ها فقط کود شیمیایی گرفته اند.
