این محصول یک عنصر غذایی منفرد نیست؛ ترکیبی از سیلیس و پتاسیم است و کارش تقویت استحکام بافت گیاه است. پتاسیم در گیاه جابه جا می شود؛ بوته آن را از برگ پیر بیرون می کشد و به برگ جوان می رساند، پس نشانه کمبود پتاسیم همیشه از برگ های پایینی و پیر شروع می شود، نه از نوک بوته. سیلیس اما داستان دیگری دارد. در بیشتر گیاهان عنصر «مفید» به شمار می آید و در برنج و گندمیان تقریبا ضروری است. کمبودش رنگ برگ را عوض نمی کند و خودش را با ضعف مکانیکی بافت و بالا رفتن خسارت آفات و بیماری های برگی نشان می دهد. اگر نشانه های زیر را در مزرعه یا باغ می بینید، جای این کود در برنامه شماست:
- سوختگی حاشیه برگ های پیر (نشانه شاخص پتاسیم): زردی از نوک و لبه برگ های پایینی راه می افتد، به طرف رگبرگ میانی پیش می رود و بعد قهوه ای و خشک می شود. رگبرگ ها و وسط پهنک مدتی سبز می مانند.
- ساقه نازک و ورس: ساقه زیر وزن خوشه یا با اولین باد و آبیاری می خوابد. در غلات و برنج شدیدتر است؛ مخصوصا وقتی ازت زیاد داده اید و تراکم بوته هم بالا باشد.
- برگ افتاده و سایه انداز بسته: برگ ها به جای اینکه رو به بالا بایستند، افقی و آویزان می شوند و نور به لایه های پایین بوته نمی رسد. در برنج و ذرت بیشتر به چشم می آید.
- برنج: برگ نرم و آویزان، حساسیت بیشتر به بیماری های برگی و لکه های قهوه ای، و خوابیدگی در اواخر فصل.
- ذرت: نکروز حاشیه برگ های پایینی، ساقه شکننده و پر نشدن نوک بلال.
- سبزیجات میوه ای: میوه لکه لکه و ناهمگون می رسد، بافتش نرم است و بعد از برداشت زود سفتی اش را از دست می دهد.
- توت فرنگی و باغ: میوه ریز، رنگ گیری ضعیف و ماندگاری کم در انبار و حمل.
- خسارت بیشتر حشرات مکنده: بافت نرم راحت تر سوراخ می شود و جمعیت آفت روی شاخه جوان بالا می رود.
این ها را با هم اشتباه نگیرید. کمبود منیزیم هم روی برگ پیر ظاهر می شود و ممکن است با کمبود پتاسیم اشتباه گرفته شود؛ تفاوت این دو در صفحه سولفات منیزیم باز شده است. در کمبود پتاسیم ماجرا برعکس است و نشانه از لبه و نوک برگ می آید و حاشیه می سوزد. زردی بین رگبرگ های برگ جوان هم کار آهن یا منگنز است، نه پتاسیم: در کمبود آهن زمینه برگ خیلی روشن می شود و رگبرگ ها باریک و کاملا سبز می مانند، در منگنز مرز رگبرگ و پهنک محوتر است و زردی ملایم تر.
خاک سبک و شنی، زمینی که آبشویی زیاد دارد و مزرعه ای که چند سال پشت سرهم برداشت سنگین داده، زودتر به این وضع می افتد. در شالیزارهای قدیمی هم که کاه و کلش را از مزرعه بیرون می برند، سیلیس قابل جذب خاک ته می کشد. پیش از هر تصمیمی آزمون خاک و برگ را مبنا بگذارید. توجه کنید که ورس همیشه نشانه کمبود نیست؛ ازت زیاد، رقم پابلند یا تراکم بالا هم همین نتیجه را می سازند. برای شناخت دقیق تر این عنصر، مقاله نقش سیلیس در گیاه و کشاورزی را ببینید.
