منگنز در گیاه کم تحرک است و از برگ پیر به رشد نو منتقل نمی شود. به همین دلیل نشانه ها اول روی برگ های جوان و برگ های میانی تازه بالغ پیدا می شود، نه روی برگ های پایینی. پیش از خرید کلات منگنز، این الگوها را روی برگ بررسی کنید:
- کلروز بین رگبرگی با مرز محو: پهنک برگ زرد می شود، ولی رگبرگ ها و نوار باریکی در دو طرف شان سبز می ماند. مرز سبز و زرد تیز نیست و رنگ به تدریج عوض می شود.
- لکه های زرد پراکنده: زردی معمولا یکدست نیست و به شکل لکه، در فاصله میان رگبرگ ها شروع می شود.
- پیشرفت تا نکروز: با شدت گرفتن کمبود، لکه ها به نقطه های خاکستری یا قهوه ای سوخته تبدیل می شود. برگ پژمرده می شود و می ریزد.
- پریدگی رنگ کل درخت: تولید کلروفیل که کم شود، سبزی درخت یا بوته مات و پریده می شود و رشد کند می ماند.
- ضعف گرده افشانی و تشکیل میوه: منگنز در جوانه زنی گرده و رشد لوله گرده نقش دارد؛ در کمبود شدید، تشکیل میوه و دانه بندی ضعیف می شود.
- ریشه ضعیف تر: طویل شدن سلول ریشه مختل می شود و ریشه در برابر پاتوژن های خاک زی کم طاقت تر می شود. نمونه شناخته شده این رابطه را در مطلب کنترل بیماری پاخوره گندم با منگنز بخوانید.
- کجا بیشتر پیش می آید: خاک آهکی و قلیایی، خاکی که آهک زیاد گرفته، خاک شنی و سبک با ماده آلی کم، خاک های خیلی پرماده آلی و تورب دار، و اوایل فصل که خاک سرد است و ریشه هنوز کم کار است.
با کمبود آهن اشتباه نگیرید. آهن هم کلروز بین رگبرگی می دهد، اما کارش را از جوان ترین برگ های نوک شاخه شروع می کند. در کمبود آهن زمینه برگ خیلی روشن و گاهی تقریبا سفید است و رگبرگ های باریک سبز روی آن شبکه ای تیز و پرکنتراست می سازند. در کمبود منگنز زمینه سبزتر است، مرزها محوتر است و برگ های میانی هم درگیر می شوند.
با کمبود منیزیم هم اشتباه نگیرید. اگر زردی از برگ های پایینی و پیر و از قاعده شاخه شروع شده باشد، به احتمال زیاد پای منیزیم یا نیتروژن در میان است و این کود گره را باز نمی کند؛ تشخیص افتراقی آن موضوع صفحه سولفات منیزیم است.
نشانه برگی فقط راهنمای اولیه است، نه تشخیص قطعی. کار را با آزمون برگ و آزمون خاک تمام کنید و pH خاک و آب آبیاری را هم اندازه بگیرید. در خاک آهکی منگنز در خاک هست، ولی ریشه نمی تواند آن را بردارد. در خاک اسیدی ماجرا برعکس است: عنصر معمولا به وفور قابل جذب است و مسئله محتمل مسمومیت است، نه کمبود.
