این کود یک ترکیب چندعنصری است و درست همان جا به کار می آید که باغ هم زمان چند کمبود ریزمغذی دارد؛ حالتی که در خاک های آهکی و قلیایی رایج است. کمبود ریزمغذی در باغ پسته معمولا تک عنصری نیست، ولی نشانه هر عنصر روی برگ فرق دارد. اولین چیزی که باید ببینید این است: زردی روی برگ پیر نشسته یا روی برگ جوان؟
- کمبود آهن (Fe): زردی بین رگبرگ ها روی برگ های جوان و انتهای سرشاخه. رگبرگ های اصلی و فرعی سبز می مانند و پهنک زرد تا تقریبا سفید می شود. اگر کمبود شدید باشد، حاشیه برگ می سوزد و سرشاخه خشک می شود. این حالت در خاک آهکی با آهک فعال بالا، آب آبیاری با بی کربنات بالا و خاک خیس و فشرده شدیدتر است.
- کمبود روی (Zn): شایع ترین کمبود باغ های پسته. برگ ها ریز، باریک و نیزه ای می شوند و فاصله میان گره کوتاه می ماند. سرشاخه حالت رزت می گیرد؛ یعنی چند برگ ریز روی یک نقطه جمع می شوند. باز شدن جوانه ها دیر و نامنظم است و ریزش جوانه گل بیشتر می شود. اینجا هم علامت را روی برگ جوان می بینید.
- کمبود منگنز (Mn): زردی بین رگبرگ ها، شبیه آهن، اما محوتر و لکه ای تر؛ نوار سبز کنار رگبرگ ها هم پهن تر می ماند. منگنز مثل آهن در گیاه کم تحرک است، ولی نشانه اش یک پله پایین تر می آید و روی برگ های کمی مسن تر ظاهر می شود. تشخیص این دو از هم با چشم سخت است و آزمون برگ کار را روشن می کند.
- کمبود مس (Cu): خشکیدگی و برگشتن نوک سرشاخه های جوان، برگ های تیره و پیچیده، و چوبی که ضعیف و شکننده می شود.
- کمبود نیتروژن (N): زردی یکنواخت و کم رنگ شدن کل پهنک، آن هم از برگ های پیر و پایین شاخه به بالا. برگ کوچک می ماند و رشد سالانه شاخه کم می شود.
- اثر بر محصول: اگر کمبود ادامه پیدا کند، رشد سرشاخه می خوابد، تشکیل و نگهداری میوه ضعیف می شود و دانه ها ریز می مانند. همین نشانه ها با تنش آبی و شوری هم اشتباه گرفته می شوند.
- کدام محصولات حساس ترند: در باغ، پسته و بادام و انگور و مرکبات؛ در مزرعه، ذرت و برنج. این ها به کمبود روی و آهن حساس ترند و علائم را زودتر نشان می دهند.
پیش از خرید هر کود آهن این را بخوانید: در خاک های آهکی، ریشه زردی آهن معمولا نبود آهن در خاک نیست. آهن هست، اما در pH بالا، بی کربنات آب، خاک خیس و فشرده، زهکش بد یا شوری برای ریشه غیرقابل جذب می شود. تا وقتی آبیاری سنگین، تهویه ضعیف خاک و شوری اصلاح نشود، هیچ کود آهنی به تنهایی زردی را برطرف نمی کند و هزینه کود هدر می رود.
راهنمای افتراقی سریع: زردی از برگ های پیر و از قاعده شاخه های پرمحصول شروع شده؟ سراغ نیتروژن و منیزیم بروید. منیزیم اتم مرکزی کلروفیل است و در گیاه کاملا متحرک؛ گیاه آن را از برگ های پیر بیرون می کشد و به میوه و جوانه در حال رشد می فرستد، پس نشانه کمبودش زردی بین رگبرگی روی برگ پیر است در حالی که خود رگبرگ ها سبز می مانند و سرشاخه تا مدت ها سالم به نظر می رسد. برگ جوان زرد شده و رگبرگ ها سبز مانده؟ آهن. برگ ریز و میان گره کوتاه؟ روی. برای قطعی شدن، آزمون برگ را در میانه فصل رشد و همراه با آزمون خاک انجام دهید.
