منگنز داخل گیاه کم جابه جا می شود. برای همین سراغ برگ پیر نروید؛ اولین نشانه ها روی برگ های جوان و سرشاخه می نشیند. همین یک نکته، نصف تشخیص را جلو می برد.
- زردی بین رگبرگ ها روی برگ های جوان: پهنک برگ زرد یا سبز کم رنگ می شود، ولی رگبرگ اصلی و فرعی سبز می ماند و یک نوار سبز پهن هم دور آن ها باقی می ماند. حاصل کار، برگی است با ظاهر توری و شبکه ای.
- فرق آن با کمبود آهن: در کمبود آهن، جوان ترین برگ های نوک شاخه تقریبا یکدست زرد یا سفید می شوند و فقط شبکه باریک رگبرگ ها سبز می ماند. رنگ زردی در کمبود منگنز مات تر و سبز-زیتونی است و نوار کنار رگبرگ پهن تر. در خاک آهکی هر دو کمبود می توانند با هم باشند.
- فرق آن با کمبود منیزیم: اگر زردی از برگ های پایین بوته و از قاعده شاخه بالا آمده، دنبال منگنز نگردید؛ الگوی کامل این کمبود در صفحه سولفات منیزیم توضیح داده شده است.
- فرق آن با کمبود روی (مهم): ریزبرگی، باریک شدن برگ، کوتاه شدن میان گره ها و حالت روزت یا جارویی سرشاخه، امضای کمبود روی است، نه منگنز. در کمبود منگنز اندازه برگ کم وبیش سر جای خود می ماند و فقط رنگ عوض می شود. برگ کوچک و میان گره کوتاه را با سولفات منگنز درست نمی کنید.
- لکه و نوار خاکستری در غلات: در یولاف (حساس ترین غله)، گندم و جو، لکه ها و نوارهای خاکستری مایل به قهوه ای در نیمه پایینی برگ های میانی می نشیند. برگ از همان نقطه تا می خورد و می افتد.
- در نخودفرنگی و باقلا: لکه قهوه ای وسط لپه (لکه باتلاقی) که تا دانه را باز نکنید دیده نمی شود؛ ظاهر بوته ممکن است کاملا سالم به نظر برسد. این نشانه مخصوص همین دو محصول است و در همه حبوبات دیده نمی شود.
- در کمبود شدید: لکه های نکروتیک قهوه ای روی پهنک برگ های جوان و ریزش زودرس برگ. (خشکیدن سرشاخه از نوک را به حساب منگنز نگذارید؛ بیشتر نشانه کمبود مس یا بور است.)
- روی گل و میوه: در کمبود شدید و طولانی، دانه بندی ضعیف خوشه و ریز ماندن میوه گزارش شده است.
- در کدام محصولات شایع تر است: پسته، مرکبات، سیب و دیگر درختان دانه دار، انگور، گردو، سویا، لوبیا، چغندرقند، یولاف، گندم و جو. ریسک وقتی بالا می رود که این محصولات در خاک آهکی یا زمین سبک شنی کشت شده باشند.
- چه شرایطی کمبود را تشدید می کند: خاک آهکی و قلیایی با pH بالا، آهک دهی بیش از اندازه، زمین سبک و شنی که منگنز کل آن پایین است، خاک های پرماده آلی که منگنز را نگه می دارند، آب آبیاری با بی کربنات بالا، و هوای سرد اوایل بهار که ریشه هنوز راه نیفتاده. علائم بهاره معمولا با گرم شدن هوا کم رنگ می شود. یک استثنا هم هست: غرقاب و زهکش ضعیف در خاک اسیدی برعکس عمل می کند و منگنز محلول را تا مرز مسمومیت بالا می برد.
زردی برگ به تنهایی سند کمبود منگنز نیست و با کمبود آهن و روی راحت اشتباه می شود. پیش از آنکه کودی بخرید، آزمون خاک و آنالیز برگ تکلیف را روشن می کند.
